divine tales

ਪੋਥੀ ਪਰਮੇਸਰ ਕਾ ਥਾਨੁ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਗਾਵਹਿ ਗੁਣ ਗੋਬਿੰਦ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੁ॥ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਗ 1226 ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਫਿਰ ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਪਹਿਲੋਂ ਵੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਸੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਹੁਣ ਵੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਹੈ।  ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ।  ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਸਾਹਿਬ ਉਸੇ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।  ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ, ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।  ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਉਸੇ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ, ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਗੁਰਮੁਖ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਗੁਰੂ ਬੈਠਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।  ਪ੍ਰਤੱਖ ਗੁਰੂ ਹੈ। ਪਰ ਮੂਰਖ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈ।  ਗੁਰਮੁਖੋ ! ਗੁਰਮੁਖੋ ! ਸਾਡੀ ਭਾਵਨਾ ਮੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਭਾਵਨਾ ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ- ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ... ਇਹ ਸਰੂਪ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨੇ ਖੁਦ ਧਾਰਿਆ ਹੈ, ਆਪ ਧਾਰਿਆ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ- ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਚਾਰ ਸਰੂਪ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਹ...

  ਸਾਡੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਕੀ ਹਨ? ਗੁਰ ਸਿਖਾ ਇਕੋ ਪਿਆਰੁ ਗੁਰ ਮਿਤਾ ਪੁਤਾ ਭਾਈਆ ॥ ਗੁਰੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਬੋਲਹੁ ਸਭਿ ਗੁਰੁ ਆਖਿ ਗੁਰੂ ਜੀਵਾਈਆ ॥ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਗ 648 ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਫੁਰਮਾ ਰਹੇ ਹਨ-  ਮੇਰਾ ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾ ਵੀ ਗੁਰੂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਰਦੇ ਨੂੰ ਜਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਊਂਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਇਹ ਕੁੱਛ ਕਰਦਾ ਹੈ। (ਬੀਬੀ) ਭੋਲਾਂ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ- ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਮੈਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨੂੰ ਸੁਆਸਾਂ ਨਾਲ ਪਰੋਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪ ਦੇ ਚਰਨ ਧੋਣ ਵਾਸਤੇ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਛੁਪਾ ਕੇ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।  ਅੱਜ ਰਕਸ਼ਾ ਬੰਦਨ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ।  ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੋਲਾਂ ਆਪਣੇ ਹੰਝੂਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਬੀਬੀ ਅਜੀਤ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਖੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਹੰਝੂਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ (ਰਾਖੀ) ਬਣਾ ਕੇ ਇਸ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ 'ਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ।   ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਤੇ ਆਪਾਂ ਆਪਣੇ ਹੰਝੂਆਂ ਦੀ ਇਕ ਰਾਖੀ ਬਣਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਬੰਨੀ ਹੋਵੇ ਫਿਰ ਉਹਦੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਰਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ? ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਉਖੀ ਘੜੀ ਨ ਦੇਖਣ ਦੇਈ ਅਪਨਾ ਬ...

  साडे गुरू नानक, श्री गुरु ग्रंथ साहिब जी की हन? गुर सिखा इको पिआरु गुर मिता पुता भाईआ ॥ गुरु सतिगुरु बोलहु सभि गुरु आखि गुरू जीवाईआ ॥ श्री गुरु ग्रंथ साहिब, अंग 648 गुरू अमरदास जी फुरमा रहे हन-  मेरा माता, पिता अते भरा वी गुरू है। तुसीं आपणे गुरू नूं चेते करदे हो तां उह मुरदे नूं जगा दिंदा है, जिऊंदा कर दिंदा है। गुरू इह कुच्छ करदा है। (बीबी) भोलां पढ़दी हुंदी सी- सच्चे पातशाह मैं हंझूआं नूं सुआसां नाल परोइआ होइआ है अते आप दे चरन धोण वासते सीने विच्च छुपा के रखिआ होइआ है।  अज्ज रक्षा बंधन दा दिन है।  जिस तरह भोलां आपणे हंझूआं दी राखी बणाउंदी सी, बीबी अजीत जिस तरह राखी बणाउंदी सी, आपणे हंझूआं दी माला (राखी) बणा के इस दिन बाबा जी दे हत्थां 'च, उन्हां  दे चरनां 'च पाउंदे सन।   किस चीज़ तों गुरू नानक निरंकार, गुरू अमरदास जी खुश हुंदे हन, बाबा नंद सिंह साहिब खुश हुंदे हन। जे किते आपां आपणे हंझूआं दी इक राखी बणा के उन्हां दे चरनां ते बंनी होवे फिर उहदे नालों वी वड्डा कोई रखिआ करन वाला है? उह किहड़े सबद हन जिहड़े इस चीज़ नूं चेते कराउंदे हन। अउखी घड़ी न दे...

बाबा नंद सिंह जी महाराज की कुछ प्रमुख विशेषताएँ दूसरों से भिन्न हैं। ये विशेषताएँ सतयुग, त्रेता, द्वापर और कलियुग में स्थापित संस्कृतियों से भिन्न और विशिष्ट है। महान बाबा जी ने अपने पवित्र स्थान पर माया को किसी भी रूप में प्रवेश नहीं करने दिया।  बाबा नंद सिंह जी महाराज का पवित्र स्थान पूरे संसार भर में एक पहला विशेष निराला स्थान था जहाँ पर पैसे का चढ़ावा पूरी तरह मना था। बाबा जी के द्वारा अपने पास धन रखने की बात तो बहुत दूर थी, उन्होंने तो इस पर, चाहे वह नोट, सिक्के या सोना किसी भी रूप में हो, अपनी दृष्टि ही नहीं डाली थी और न ही उन्होंने श्री गुरु ग्रंथ साहिब जी की सेवा कर रहे विहंगमों (कीर्तनकार और पाठी सेवादारों) को इन सबको रखने और व्यवहार में लाने की आज्ञा दी थी। बाबा नंद सिंह जी महाराज के पवित्र स्थान पर स्त्रियों को अंदर जाने की आज्ञा नहीं थी और न ही वे उस स्थान पर रुक सकती थी। वे अपने पति या परिवार के किसी वृद्ध जन के साथ संगत में हाजिर हो सकती थीं और तत्पश्चात बिना किसी विलम्ब के उन्हें वापिस लौटना पड़ता था। इस तरह उनका स्थान कामिनी और कंचन की उपस्थिति से पूर्ण रूप से मुक्त थ...

ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜੋ ਦੂਸਰਿਆਂ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਸਤਯੁਗ, ਤ੍ਰੇਤਾ, ਦੁਆਪਰ ਅਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ।  ਮਹਾਨ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦਿੱਤਾ।  ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਕ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਰਾਲਾ ਅਸਥਾਨ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਪੈਸੇ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਅਤੇ ਮਨ੍ਹਾਂ ਸੀ।  ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਧਨ ਰੱਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਨੋਟ, ਸਿਕੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਬਿਹੰਗਮਾਂ' (ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ, ਕੀਰਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਠੀਆਂ) ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਵਰਤਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ।  ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਉੱਥੇ ਠਹਿਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਕ ਦਮ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਕਾਮਨੀ ਅਤੇ ਕੰਚਨ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਤ...

  पूर्णमासी वाले दिन लाखों श्रद्धालुओं को दिव्य नाम का प्रसाद बाँटा जाता था और आने वाली पूर्णमासी तक पवित्र श्री गुरु ग्रंथ साहिब जी के हजारों पाठ पूरा करने की यह प्रक्रिया हर महीने दोहरायी जाती थी। इस पवित्र यज्ञ में हिन्दू और मुसलमान भाई पूरी उत्कंठा से ‘राम’ और ‘अल्लाह’ के दिव्य नामों से जुड़ जाते थे। सभी व्यक्ति परिवार समेत पूरी तत्परता और लगन से शामिल होते थे। इस वर्धनशील क्रिया को निरन्तर बढ़ाने हेतु एक सौ आठ मनकों की माला की जप-विधि सहायक होती है।  दिव्य नाम को ज़ोर-ज़ोर अथवा चुपचाप जपने-दोहराने की अपेक्षा मन में जपना और दोहराना अधिक लाभदायक है। हर वह श्वास जिसमें नाम की, भक्ति की और विश्वास की खुशबू होती है, एक ऐसे फूल की तरह जिसे अपने प्यारे सतिगुरु के चरण-कमलों पर चढ़ाया गया हो। यह फूल अपनी ताज़गी, खुशबू और आकर्षण को त्यागता नहीं और अन्त में यह अमर नाम ही, जपने वाले को सतिगुरु के पवित्र चरणों में ले जाता है। समय और काल हर वस्तु का अन्त कर देता है किंतु दिव्य नाम में रंगे श्वासों पर यह अपना कोई अधिकार नहीं जमा सकता। श्री गुरु नानक साहिब जी के पवित्र चरणों में लीन ऐसे श्वासो...