Posts

निराले चमत्कार

Image
बाबा नंद सिंह जी महाराज की कुछ प्रमुख विशेषताएँ दूसरों से भिन्न हैं। ये विशेषताएँ सतयुग, त्रेता, द्वापर और कलियुग में स्थापित संस्कृतियों से भिन्न और विशिष्ट है। महान बाबा जी ने अपने पवित्र स्थान पर माया को किसी भी रूप में प्रवेश नहीं करने दिया।  बाबा नंद सिंह जी महाराज का पवित्र स्थान पूरे संसार भर में एक पहला विशेष निराला स्थान था जहाँ पर पैसे का चढ़ावा पूरी तरह मना था। बाबा जी के द्वारा अपने पास धन रखने की बात तो बहुत दूर थी, उन्होंने तो इस पर, चाहे वह नोट, सिक्के या सोना किसी भी रूप में हो, अपनी दृष्टि ही नहीं डाली थी और न ही उन्होंने श्री गुरु ग्रंथ साहिब जी की सेवा कर रहे विहंगमों (कीर्तनकार और पाठी सेवादारों) को इन सबको रखने और व्यवहार में लाने की आज्ञा दी थी। बाबा नंद सिंह जी महाराज के पवित्र स्थान पर स्त्रियों को अंदर जाने की आज्ञा नहीं थी और न ही वे उस स्थान पर रुक सकती थी। वे अपने पति या परिवार के किसी वृद्ध जन के साथ संगत में हाजिर हो सकती थीं और तत्पश्चात बिना किसी विलम्ब के उन्हें वापिस लौटना पड़ता था। इस तरह उनका स्थान कामिनी और कंचन की उपस्थिति से पूर्ण रूप से मुक्त थ...

ਨਿਰਾਲੇ ਚਮਤਕਾਰ

Image
ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜੋ ਦੂਸਰਿਆਂ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਸਤਯੁਗ, ਤ੍ਰੇਤਾ, ਦੁਆਪਰ ਅਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ।  ਮਹਾਨ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦਿੱਤਾ।  ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਕ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਰਾਲਾ ਅਸਥਾਨ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਪੈਸੇ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਅਤੇ ਮਨ੍ਹਾਂ ਸੀ।  ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਧਨ ਰੱਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਨੋਟ, ਸਿਕੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਬਿਹੰਗਮਾਂ' (ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ, ਕੀਰਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਠੀਆਂ) ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਵਰਤਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ।  ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਉੱਥੇ ਠਹਿਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਕ ਦਮ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਕਾਮਨੀ ਅਤੇ ਕੰਚਨ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਤ...

दिव्य नाम

Image
  पूर्णमासी वाले दिन लाखों श्रद्धालुओं को दिव्य नाम का प्रसाद बाँटा जाता था और आने वाली पूर्णमासी तक पवित्र श्री गुरु ग्रंथ साहिब जी के हजारों पाठ पूरा करने की यह प्रक्रिया हर महीने दोहरायी जाती थी। इस पवित्र यज्ञ में हिन्दू और मुसलमान भाई पूरी उत्कंठा से ‘राम’ और ‘अल्लाह’ के दिव्य नामों से जुड़ जाते थे। सभी व्यक्ति परिवार समेत पूरी तत्परता और लगन से शामिल होते थे। इस वर्धनशील क्रिया को निरन्तर बढ़ाने हेतु एक सौ आठ मनकों की माला की जप-विधि सहायक होती है।  दिव्य नाम को ज़ोर-ज़ोर अथवा चुपचाप जपने-दोहराने की अपेक्षा मन में जपना और दोहराना अधिक लाभदायक है। हर वह श्वास जिसमें नाम की, भक्ति की और विश्वास की खुशबू होती है, एक ऐसे फूल की तरह जिसे अपने प्यारे सतिगुरु के चरण-कमलों पर चढ़ाया गया हो। यह फूल अपनी ताज़गी, खुशबू और आकर्षण को त्यागता नहीं और अन्त में यह अमर नाम ही, जपने वाले को सतिगुरु के पवित्र चरणों में ले जाता है। समय और काल हर वस्तु का अन्त कर देता है किंतु दिव्य नाम में रंगे श्वासों पर यह अपना कोई अधिकार नहीं जमा सकता। श्री गुरु नानक साहिब जी के पवित्र चरणों में लीन ऐसे श्वासो...

ਇਲਾਹੀ ਨਾਮ

Image
  ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਹੀ ਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।  ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤਕ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਾਠ ਸੰਪੂਰਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।  ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਰਾ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਉਤਕੰਠਾ ਭਰਪੂਰ 'ਰਾਮ' ਅਤੇ 'ਅੱਲ੍ਹਾ' ਦੇ ਇਲਾਹੀ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।  ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਬੜੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਅਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ ਇਸ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।ਇਸ ਉਨਤੀਸ਼ੀਲ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ 108 ਮਣਕਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਲਾਹੀ ਨਾਮ ਨੂੰ ਜੋਰ ਜੋਰ ਜਾਂ ਚੁਪ ਚਾਪ ਜਪਣ ਅਤੇ ਦੁਹਰਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਪਣਾ ਅਤੇ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਜਿਆਦਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।  ਹਰ ਉਹ ਸਵਾਸ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਦੀ, ਭਗਤੀ ਦੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਫੁੱਲ  ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨ ਕਮਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ।  ਇਹ ਫੁੱਲ ਆਪਣੀ ਤਾਜ਼ਗੀ, ਖੁਸ਼ਬੂ, ਸੁਗੰਧੀ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ ।  ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਅਮਰ ਨਾਮ ਜਪਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲ ਹਰ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਲਾਹੀ ਨਾ...

इलाही प्रेम का शिखर

Image
  पिता जी बाबा नंद सिंह जी महाराज के पक्के सेवक थे। उन के अश्रु बाबा जी के लिए प्रेम व श्रद्धा-भावना को व्यक्त करते थे। उनके नयनों  से प्रेम के आँसुओं की एक नदी बहती थी। वह इन आँसुओं से बाबा जी के पवित्र चरण-कमलों को स्नान करवाते थे। वह रूहानी आनंद में बच्चों की तरह विलाप करते। इससे उनका हृदय ही नहीं पिघलने लगता था बल्कि अन्य उपस्थित सत्संगियों का हृदय भी द्रवित हो जाता। उनका प्रेम व उनकी श्रद्धा-भावना देखकर स्वामी का हृदय इतना कोमल हो जाता कि वह स्वयं अपने प्रिय पुत्र का आँसुओं से स्नान करवा देते थे। प्रेमी जन व प्रभु-प्रीतम के इस आपसी प्रेम में उपस्थित सत्संगियों को बाबा जी की आन्तरिक निकटता प्राप्त हो जाती तथा हमारी तरह कई भाग्यशाली इस शाश्वत क्रीड़ा के प्रत्यक्ष दर्शन भी कर लेते थे। 4 मार्च 1980 का दिन तथा सुबह के जलपान का समय था। पिता जी हमारे गृह (संख्या 203, सैक्टर 33ए, चण्डीगढ़) बाहर गैराज के सामने खुले स्थान पर विराजमान थे। सरदार भगवंत सिंह जी, जो एयर फोर्स में सेवारत थे, का बेटा कमलजीत सिंह, उस समय पिता जी का निजी सेवादार था तथा पिता जी को जलपान करवाता था। पिता जी 5-6 ...

ਇਲਾਹੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਸਿਖ਼ਰ

Image
  ਪਿਤਾ ਜੀ ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਪੱਕੇ ਸੇਵਕ ਸਨ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਥਰੂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਅਥਰੂਆਂ ਦੀ ਇਕ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਸੀ।  ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਸਨ।  ਉਹ ਰੂਹਾਨੀ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।  ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਤਿਸੰਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਹੰਝੂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਸਨ।  ਇਹ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਇਲਾਹੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਸਿਖਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਭਾਵਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਦਿਲ ਇੰਨਾ ਕੋਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।  ਪ੍ਰੇਮੀ ਜਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ-ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਇਸ ਆਪਸੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਸਤਿਸੰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।  ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਇਲਾਹੀ ਖੇਡ ਦੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।  4 ਮਾਰਚ 1980 ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ, ਨਾਸ਼ਤੇ ਦਾ ਵਕਤ ਸੀ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਸਾਡੇ ਮਕਾਨ (ਨੰ: 203 ਸੈਕਟਰ 33 ਏ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ) ਦੇ ਬਾਹਰ ਗੈਰਾਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੁਲ੍ਹੀ ਥਾਂ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।  ਸਰਦਾਰ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਾਲ...

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਨਿਜਾਤ (ਮੁਕਤੀ) ਦਾ ਰਸਤਾ ਇਉਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ-

Image
  ਥਾਲ ਵਿਚਿ ਤਿੰਨਿ ਵਸਤੂ ਪਈਓ ਸਤੁ ਸੰਤੋਖੁ ਵੀਚਾਰੋ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਠਾਕੁਰ ਕਾ ਪਇਓ ਜਿਸ ਕਾ ਸਭਸੁ ਅਧਾਰੋ ॥ ਜੇ ਕੋ ਖਾਵੈ ਜੇ ਕੋ ਭੁੰਚੈ ਤਿਸ ਕਾ ਹੋਇ ਉਧਾਰੋ ॥ ਏਹ ਵਸਤੁ ਤਜੀ ਨਹ ਜਾਈ ਨਿਤ ਨਿਤ ਰਖੁ ਉਰਿ ਧਾਰੋ ॥ ਤਮ ਸੰਸਾਰੁ ਚਰਨ ਲਗਿ ਤਰੀਐ ਸਭੁ ਨਾਨਕ ਬ੍ਰਹਮ ਪਸਾਰੋ ॥ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਗ 1429 ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਲ (ਪਵਿੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ) ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤੂਆਂ ਸਤੁ, ਸੰਤੋਖ ਅਤੇ ਵੀਚਾਰ ਪਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।  ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ  ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੱਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਭੋਜਨ ਕੀਮਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਤਜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।  ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਇਸ ਭਵਜਲ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸੱਚਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਨਾਮ ਦੀ ਖੁਮਾਰੀ, ਸਦੀਵੀ ਸਤੁ, ਸੰਤੋਖ ਅਤੇ ਇਲਾਹੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ, ਮਨ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾਮ, ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਨੰਦ ਇਕ ਦੁਰਲੱਭ ਇਲਾਹੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮ ਦੁਆਰਾ ਸਦੀਵੀ ਆਨੰਦ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਨਿਰੰਤਰ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੀ ਦੌਲਤ ਅਤ...