Posts

मृत का पुनर्जीवित होना

Image
  एक बार की बात है कि भुच्चों गाँव का एक निवासी परदेश गया हुआ था। जब वह गाँव वापस आया तो मालूम हुआ कि उसकी पत्नी स्वर्गवासी हो चुकी है। सम्बन्धियों व गाँववासियों ने उस की अनुपस्थिति में उसकी पत्नी का अन्तिम संस्कार कर दिया था।  उसने बाबा जी   (हजूर बाबा महा हरनाम सिंह जी महाराज, भुचों कलां वाले)  के आसन वाले स्थान की सेवा आरम्भ कर दी। इस प्रकार कुछ माह बीत गए।  एक दिन बाबा जी ने कहा कि- कुछ माँगना है तो माँग लो।   उस व्यक्ति ने बाबा जी से रोते हुए प्रार्थना की कि- मेरी पत्नी का स्वर्गवास हो चुका है। मुझे घर में वह सोना व धन नहीं मिल रहा है, जो उसके पास होता था क्योंकि पत्नी की मृत्यु के समय वह गाँव से बाहर था। दयालु बाबा जी ने रात्रि के समय उसे एक विशेष स्थान पर जाने के लिए कहा- जा,वहाँ तेरी पत्नी तेरी प्रतीक्षा कर रही होगी। उससे स्वयं ही सब कुछ पूछ लेना।  उस व्यक्ति ने इसी प्रकार किया। वह यह देख कर चकित रह गया कि वहाँ पर उसकी पत्नी उसकी प्रतीक्षा कर रही थी। पूछने पर उसने घर में वह स्थान बता दिया, जहाँ बीमार होने के समय उसने धन व सोना दबा दिय...

ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਬੁਲਾਉਂਣਾ

Image
ਇਕ ਵਾਰ ਦਾ ਵਾਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭੁੱਚੋਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਕ ਨਿਵਾਸੀ ਪਰਦੇਸ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਪਿੰਡ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਉੇਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸਵਰਗਵਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।  ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਦਾਹ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।   ਉਸਨੇ ਬਾਬਾ ਜੀ (ਹਜ਼ੂਰ ਬਾਬਾ ਮਹਾਂ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ, ਭੁੱਚੋਂ ਕਲਾਂ ਵਾਲੇ) ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਝਾੜੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘ ਗਏ।   ਇਕ ਦਿਨ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ-  ਕੁਝ ਮੰਗ ਲੈ ਜੋ ਮੰਗਣਾ ਹੈ।   ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਰੋਂਦਿਆਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ-  ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਸਵਰਗਵਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਧਨ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਜਿਹੜਾ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।  ਮਿਹਰਬਾਨ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ- ਜਾਹ, ਉੱਥੇ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਤੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਪੁੱਛ ਲਵੀਂ।   ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸਚਮੁੱਚ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਥਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਬੀਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਧਨ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਦਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।  ਬਾਬਾ...

ਗੁਰਮੁਖਿ ਅੰਤਰਿ ਸਹਜੁ ਹੈ ਮਨੁ ਚੜਿਆ ਦਸਵੈ ਆਕਾਸਿ ||

Image
  ਗੁਰਮੁਖਿ ਅੰਤਰਿ ਸਹਜੁ ਹੈ ਮਨੁ ਚੜਿਆ ਦਸਵੈ ਆਕਾਸਿ ॥ ਤਿਥੈ ਊਂਘ ਨ ਭੁਖ ਹੈ ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਸੁਖ ਵਾਸੁ ॥ ਨਾਨਕ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਵਿਆਪਤ ਨਹੀ ਜਿਥੈ ਆਤਮ ਰਾਮ ਪ੍ਰਗਾਸੁ ॥ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਗ 1414 ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸਹਿਜ ਅਵਸਥਾ ਵਾਲੇ ਗੁਰਮੁਖ ਦੀਆਂ ਆਤਮਕ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਫੁਰਮਾਇਆ ਹੈ ਕਿ- ਗੁਰਮੁਖ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਵਿਸਮਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰਮੁਖ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸਤਾਉਂਦੀ। ਜੀਵ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰੂਪੀ ਫੁਹਾਰ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਡੁਲਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ ਜਿਹੜੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਰੂਹਾਨੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਸੱਚੇ ਸੰਤ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦੇ ਅਨੰਦ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਤਮ ਰੱਬ ਦੇ ਨੂਰ ਨਾਲ ਖਿੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਇਕ ਰੂਪ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੀਂਦ ਤੇ ਭੁੱਖ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਇਕ-ਰੂਪ ਹੋਏ ਗੁਰਮੁੱਖ ਵੀ ਇਸੇ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ ਪੋਂਹਦਾ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਗੁਰਮੁਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਤਮੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨੂਰ ਨਾਲ ਵਿਸਮਾਦ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵਿਆਪਦਾ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਸ...

गुरमुखि अंतरि सहजु है मनु चड़िआ दसवै आकासि ॥

Image
गुरमुखि अंतरि सहजु है मनु चड़िआ दसवै आकासि ॥ तिथै ऊंघ न भुख है हरि अमृत नामु सुख वासु ॥ नानक दुखु सुखु विआपत नही जिथै आतम राम प्रगासु ॥ श्री गुरु ग्रंथ साहिब, अंग 1414 गुरु अमरदास जी ने गुरमुख की सहज अवस्था वाली आत्मिक अवस्थाओं के बारे बतलाया है। उनके अनुसार-  गुरमुख सहज संतुलन एवं परम शांति में रहते हैं। इस अवस्था में नींद व भूख नहीं सताती। जीव प्रभु के नाम की अमृत-फुहार में नित्य भीगता रहता है। गुरमुख प्रभु-कृपा के मण्डल में रहता है। उस गुरमुख को दुःख-सुख प्रभावित नहीं करते जिस की आत्मा सदैव आध्यात्मिक आभा से प्रफुल्लित रहती है। एक सच्चे संत की आत्मा ‘अमृत नाम’ के आनंद से जुड़ी रहती है, उनकी आत्मा प्रभु की आभा से खिली होती है। वह प्रभु में सदा के लिए लीन हो जाती है। जिस प्रकार प्रभु नींद व भूख से ऊपर है, उसी तरह इस के साथ एकरूप हुआ गुरमुख भी इसी अवस्था में रहता है। प्रभु दुःख-सुख से परे है। इसी तरह उस में लीन वह गुरमुख, जिस की आत्मा में अलौकिक प्रकाश हो चुका हो, सतत आनंद की अवस्था में रहता है। उसको कोई दुःख-सुख व्याकुल नहीं करता। प्रभु में सदा के लिए लीन, सच्चे व पूर्ण भक्त, शारीरि...

पोथी परमेसर का थानु ॥

Image
  पोथी परमेसर का थानु ॥ साधसंगि गावहि गुण गोबिंद पूरन ब्रहम गिआनु ॥ श्री गुरु ग्रंथ साहिब, अंग 1226 इस अमृतबाणी के विषय में बाबा नंद सिंह साहब किस तरह स्पष्ट कर रहे हैं-  अमृतबाणी तो पहले से ही निरंकार थी।  अमृतबाणी अब भी निरंकार है।  श्री गुरु नानक देव जी ने अम्रित बाणी के द्वारा ही उपदेश किया।  वह ज्योति श्री गुरु अगंद देव जी में अवतरित हुई। उपदेश बाणी के द्वारा होता रहा।  तीसरी पातशाही श्री गुरु अमरदास जी गद्दी पर विराजित हुए, उपदेश उसी तरह जारी रहा।  इसी तरह श्री गुरु ग्रंथ साहिब जी गद्दी पर विराजमान हुए, उपदेश बाणी के द्वारा हो रहा है।  गुरुमुखों के लिए वही गुरु जी बैठे बाणी के द्वारा उपदेश कर रहे हैं।  मूर्ख व्यक्ति के लिए अंतर है, ज्ञानी के लिए बाणी प्रत्यक्ष गुरु है।  श्री गुरु ग्रंथ साहिब गद्दी पर विराजमान हैं, उपदेश बाणी के द्वारा हो रहा है।  गुरुमुखों के लिए कोई अंतर नहीं है।  भिन्नता हमारी दृष्टि में है, हमें अपनी दृष्टि पक्की करनी है। बाबा नंद सिंह जी महाराज बाबा नंद सिंह साहिब इस तरह स्पष्ट करते हुए फरमाते हैं- ...

ਪੋਥੀ ਪਰਮੇਸਰ ਕਾ ਥਾਨੁ॥

Image
ਪੋਥੀ ਪਰਮੇਸਰ ਕਾ ਥਾਨੁ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਗਾਵਹਿ ਗੁਣ ਗੋਬਿੰਦ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੁ॥ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਗ 1226 ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਫਿਰ ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਪਹਿਲੋਂ ਵੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਸੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਹੁਣ ਵੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਹੈ।  ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ।  ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਸਾਹਿਬ ਉਸੇ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।  ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ, ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।  ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਉਸੇ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ, ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਗੁਰਮੁਖ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਗੁਰੂ ਬੈਠਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।  ਪ੍ਰਤੱਖ ਗੁਰੂ ਹੈ। ਪਰ ਮੂਰਖ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈ।  ਗੁਰਮੁਖੋ ! ਗੁਰਮੁਖੋ ! ਸਾਡੀ ਭਾਵਨਾ ਮੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਭਾਵਨਾ ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ- ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ... ਇਹ ਸਰੂਪ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨੇ ਖੁਦ ਧਾਰਿਆ ਹੈ, ਆਪ ਧਾਰਿਆ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ- ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਚਾਰ ਸਰੂਪ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਹ...

ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ (ਮਾਲਾ)

Image
  ਸਾਡੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਕੀ ਹਨ? ਗੁਰ ਸਿਖਾ ਇਕੋ ਪਿਆਰੁ ਗੁਰ ਮਿਤਾ ਪੁਤਾ ਭਾਈਆ ॥ ਗੁਰੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਬੋਲਹੁ ਸਭਿ ਗੁਰੁ ਆਖਿ ਗੁਰੂ ਜੀਵਾਈਆ ॥ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਗ 648 ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਫੁਰਮਾ ਰਹੇ ਹਨ-  ਮੇਰਾ ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾ ਵੀ ਗੁਰੂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਰਦੇ ਨੂੰ ਜਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਊਂਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਇਹ ਕੁੱਛ ਕਰਦਾ ਹੈ। (ਬੀਬੀ) ਭੋਲਾਂ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ- ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਮੈਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨੂੰ ਸੁਆਸਾਂ ਨਾਲ ਪਰੋਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪ ਦੇ ਚਰਨ ਧੋਣ ਵਾਸਤੇ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਛੁਪਾ ਕੇ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।  ਅੱਜ ਰਕਸ਼ਾ ਬੰਦਨ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ।  ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੋਲਾਂ ਆਪਣੇ ਹੰਝੂਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਬੀਬੀ ਅਜੀਤ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਖੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਹੰਝੂਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ (ਰਾਖੀ) ਬਣਾ ਕੇ ਇਸ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ 'ਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ।   ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਤੇ ਆਪਾਂ ਆਪਣੇ ਹੰਝੂਆਂ ਦੀ ਇਕ ਰਾਖੀ ਬਣਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਬੰਨੀ ਹੋਵੇ ਫਿਰ ਉਹਦੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਰਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ? ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਉਖੀ ਘੜੀ ਨ ਦੇਖਣ ਦੇਈ ਅਪਨਾ ਬ...