divine tales

ਇਕ ਵਾਰ ਦਾਸ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਮਾਗਮ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲੋਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਕਤ ਬਾਬਿਆਂ ਦੀ ਕੁਟੀਆ ਦੇ ਠਾਠ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕਾਲੂ ਕੁੱਤਾ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਉਸ ਵਕਤ ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਖੇਡ ਵਰਤਾ ਗਏ ਸਨ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਇਕ ਦਮ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਾਲੂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋਨੋਂ ਚਰਨ ਆਪਣੇ ਮਸਤਕ ਤੇ ਲਾਏ। ਸੰਤ ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੀ ਨਾਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਹੱਸ ਪਏ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ- ਕਪਤਾਨ ਸਾਹਿਬ ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?  ਪਿਤਾ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ- ਇਹ ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕਾਲੂ ਕੁੱਤਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਵਕਤ ਸਾਹਿਬ ਬਾਹਰ ਤਸ਼ਰੀਫ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਭੌਂਕਦਾ ਸੀ, ਦੁੰਮ ਹਲਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਡਿੱਗਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੋਟੀ ਲਾ ਕੇ ਇਹਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਇਹਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਮਸਤਕ ਤੇ ਲਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਸੰਤ ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਮਜਾਕ ਕਰ ਬੈਠੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ-   ਕਪਤਾਨ ਸਾਹਿਬ ਜੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਬਣ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਓ।   ਫਿਰ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗੋਂ ਜੋ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਫੁਰਮਾਇਆ-  ਦੇਖੋ! ਮੈਂ' ਇਕ ਹੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਕੀਤੀ ਵੀ ਹੈ) ਕਿ ਮੈਂਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੁੱਤਾ ਬਣਾ...

पिताजी ने बाबा जी के जीवन से सम्बन्धित एक पवित्र प्रसंग सुनाया।  पूर्णिमा का शुभ अवसर था। बाबा नंद सिंह साहिब जंगल में तपस्या कर रहे थे। पूर्णिमा केअवसर पर चहुँ ओर से संगतें बाबा जी के पास पहुँच जाती थीं। आज हज़ारों की संख्या में संगत पहुँची हुई है। उसी जंगल में गुरु नानक पातशाह का दरबार सजा है। पूर्णिमा का चाँद शीतल किरणें बिखेर रहा है। इसी दौरान वहाँ एक महात्मा पहुँच गए हैं। भगवे वस्त्र धारी उस महात्मा के आने का उचित स्वागत कर सेवकों ने बाबा नंद सिंह साहिब के निकट दायीं ओर उनका भी आसन लगा दिया है। समागम चल रहा है। कीर्तन का भोग संपन्न हुआ है। ध्यानावस्था में बैठे बाबा जी ने अपने पवित्र नेत्र खोले हैं। रागी सिक्ख बंधुओं के साथ-साथ उनकी दृष्टि अपने दायीं ओर बैठे महापुरुष पर भी पड़ी है तो उन्होंने पूछा- महापुरुषो! आपने यहाँ पर पधारने की कृपा कैसे की है?  इधर उन महात्मा के मन में क्या विचार चल रहा है?  वे महात्मा यह सुनकर इधर आए थे कि बाबा नंद सिंह साहिब महान त्यागी हैं। उन सरीखा त्यागी संत कोई नहीं है और यहाँ आने पर उन्होंने देखा है कि जंगल में ही ऐसा अद्भुत दरबार सजा हुआ है...

ਇਕ ਦਫ਼ਾ ਛੋਟੇ ਠਾਠ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਦਾ ਜਿਸ ਵਕਤ ਭੋਗ ਪਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਆਪਣੇ ਆਸਣ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਏ ਹਨ, ਤਲਾਈ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ ਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਉਹ ਜੋੜਾ ਪਾਉਣ ਲੱਗੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੁਬਾਰਕ ਹੱਥ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਮੋਢੇ ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹ ਜੋੜਾ ਪਾਉਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਕਤ ਜੋੜਾ ਪਾਇਆ ਹੈ ਜੋੜਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਚੋਲਾ ਸਾਹਿਬ ਸੀ ਉਸ ਦਾ ਬਾਜੂ ਖਿਸਕ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਨੂੰ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਾਵਨ ਕਲਾਈ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਕੰਨ ਨਾਲ ਛੂਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਕਤ ਕੰਨ ਨਾਲ ਛੂਈ ਹੈ ਇਕ ਐਸਾ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਚਮਤਕਾਰ, ਇਲਾਹੀ ਚਮਤਕਾਰ ਹੋਇਆ...। ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਚੀਜ਼ ਦਸੀ ਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਧੁਨੀਂ ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਰੋਮ ਰੋਮ ਵਿੱਚੋਂ ਗੂੰਝ ਰਹੀ ਸੀ... ਗੁਰਮੁਖਿ ਰੋਮਿ ਰੋਮਿ ਹਰਿ ਧਿਆਵੈ॥ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਗ 941 ਉਹ ਧੁਨੀਂ ਜਿਹੜੀ ਰੋਮ ਰੋਮ ਵਿੱਚੋਂ ਗੂੰਝਦੀ ਹੈ... ਇਕ ਤਾਂ ਆਪਾਂ ਆਪਣੀ ਰਸਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਧੁਨੀਂ ਉਚਾਰਦੇ ਹਾਂ, ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ...ਰੋਮ ਰੋਮ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਹੜੀ ਧੁਨੀਂ ਗੂੰਝ ਰਹੀ ਸੀ ਉਸ ਇਲਾਹੀ ਧੁਨੀਂ...ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਕੋਈ ਇਕ ਰੋਮ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਸਾਰੇ ਰੋਮਾਂ ਦੀ....

एक बार छोटे ठाठ ( कुटीर) पर शाम के कीर्तन-दीवान का जिस समय भोग सम्पन्न हुआ तो बाबा नंद सिंह साहिब अपना आसन छोड़कर बाहर आ गए और तलाई के निकट पहुँचे। पिताजी ने उनका जोड़ा उनके चरण-कमलों के समक्ष कर दिया। जोड़ा ( चरण  पादुकायें) चरणों में डालने के दौरान बाबा नंद सिंह साहिब ने अपना पवित्र हाथ पिताजी के  कंधे  पर रखा। जब वे जोड़े में अपने चरण डाल रहे थे तो इसी दौरान उनके चोले का एक बाजू खिसककर थोड़ा  ऊपर  हो गया और बाबा जी की पावन कलाई पिताजी के कान से छू गई। इस समय एक ऐसा अलौकिक चमत्कार हुआ। बाबा जी की कलाई के स्पर्श होते ही बाबा जी के रोम-रोम से ‘वाहेगुरु’ शब्द की ध्वनि गूँज रही थी ,  जो पिताजी के कानों द्वारा  सीधी  उनकी अन्तरात्मा  में समा गई।  गुरमुखि रोमि रोमि हरि धिआवै ॥   श्री गुरु ग्रंथ साहिब, अंग 941 वह ध्वनि जो रोम-रोम के भीतर से गूँजती है। वह दिव्य ध्वनि है। हम तो अपनी वाणी से ध्वनि का उच्चारण करते हैं ,  कीर्तन करते हैं। बाबा जी के रोम-रोम से जो पावन ध्वनि गूँज रही थी और वह भी किसी एक रोम कूप से नहीं ,  बल्कि शरीर के सभ...

  ये दो घटनाएँ थाना बाघा पुराना तहसील मोगा (अब ज़िला) में घटित हुई थीं। अपनी जवानी और नौकरी की पहली अवस्था में घोड़े पर सवार होकर बाबा नरिन्दर सिंह जी अपनी घुड़सवार सहायक टुकड़ी के साथ रात को डाकुओं के पीछे निकल पड़े। अमावस की अंधेरी रात थी। जंगल में किसी चीज़ को देखकर घोड़ा बिदक गया और बेलगाम होकर सरपट भाग लिया। भागते-भागते घोड़ा किसी ओर बहुत दूर निकल गया और वो ऐसे लम्बे सघन वृक्षों के झुण्डों के बीच से निकला, जिन वृक्षों के ऊपर से बहुत ही भयानक आवाजों का आना शुरु हो गया था।  पिताजी के दिल में इस बात का अफ़सोस था कि बड़े खतरनाक डाकू हाथ से निकल जाएँगें, क्योंकि पीछे छूट गए अधीनस्थ पुलिसमैन पिताजी की आज्ञा के बिना कुछ भी नहीं कर सकते थे। घोड़ा तो काबू में आ चुका था, पर रास्ते का पता लगना असम्भव-सा हो गया था और यह भी नहीं सूझ रहा था कि किस तरह अधीनस्थ घुड़सवार पुलिस को मिला जाये।  वे ऐसा सोच ही रहे थे कि घोड़ा एक दोराहे पर पहुँच गया। पिताजी निर्णय नहीं ले पा रहे थे कि किस ओर निकला जाये। तभी अकस्मात एक प्रकाश-पुंज प्रत्यक्ष हुआ, जिसमें से भगवान कृष्ण का वह स्वरूप, तत्काल प्रत्यक्ष होकर ...

  ਇਹ ਦੋ ਵਾਕਯਾਤ ਥਾਨਾ ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ ਤਹਿਸੀਲ ਮੋਗਾ (ਹੁਣ ਜ਼ਿਲਾ) ਦੇ ਹਨ।  ਸ਼ੁਰੂ ਜਵਾਨੀ ਤੇ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇਕ ਵਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਮਗਰ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਮੱਸਿਆ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਸੀ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਘੋੜਾ ਡਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੇਲਗਾਮ ਹੋ ਕੇ ਸਰਪਟ ਭੱਜ ਪਿਆ। ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਬੜੀ ਦੂਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਇਕ ਐਸੇ ਲੰਬੇ ਸੰਘਣੇ ਦਰਖਤਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਦੀ ਨਿਕਲਿਆ ਜਿੱਥੋਂ ਦਰਖਤਾਂ ਦੇ ਉਪਰੋਂ ਭੈੜੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਣੀਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅਫਸੋਸ ਸੀ ਕਿ ਬੜੇ ਖਤਰਨਾਕ ਡਾਕੂ ਹਥੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਣਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਘੋੜ ਸਵਾਰ (ਮਾਤਹਤ) ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਬਗੈਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਘੋੜਾ ਤਾਂ ਕਾਬੂ ਆ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਪਰ ਰਸਤੇ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣਾ ਅਸੰਭਵ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਮਾਤਹਤਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮਿਲਿਆ ਜਾਏ। ਇਹ ਸੋਚ ਹੀ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਘੋੜਾ ਇਕ ਦੋਰਾਹੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਦੋਰਾਹੇ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਕਿਸ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਲਗਾਮ ਫੜ੍ਹੀ ਤੇ ਉਸ ਰਸਤੇ ਵੱਲ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਦੌੜਾ ਲਿਆ ਤੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਘੋੜਾ ਉੱਥੇ ਹੀ ਲ...

  एक बार की बात है कि भुच्चों गाँव का एक निवासी परदेश गया हुआ था। जब वह गाँव वापस आया तो मालूम हुआ कि उसकी पत्नी स्वर्गवासी हो चुकी है। सम्बन्धियों व गाँववासियों ने उस की अनुपस्थिति में उसकी पत्नी का अन्तिम संस्कार कर दिया था।  उसने बाबा जी   (हजूर बाबा महा हरनाम सिंह जी महाराज, भुचों कलां वाले)  के आसन वाले स्थान की सेवा आरम्भ कर दी। इस प्रकार कुछ माह बीत गए।  एक दिन बाबा जी ने कहा कि- कुछ माँगना है तो माँग लो।   उस व्यक्ति ने बाबा जी से रोते हुए प्रार्थना की कि- मेरी पत्नी का स्वर्गवास हो चुका है। मुझे घर में वह सोना व धन नहीं मिल रहा है, जो उसके पास होता था क्योंकि पत्नी की मृत्यु के समय वह गाँव से बाहर था। दयालु बाबा जी ने रात्रि के समय उसे एक विशेष स्थान पर जाने के लिए कहा- जा,वहाँ तेरी पत्नी तेरी प्रतीक्षा कर रही होगी। उससे स्वयं ही सब कुछ पूछ लेना।  उस व्यक्ति ने इसी प्रकार किया। वह यह देख कर चकित रह गया कि वहाँ पर उसकी पत्नी उसकी प्रतीक्षा कर रही थी। पूछने पर उसने घर में वह स्थान बता दिया, जहाँ बीमार होने के समय उसने धन व सोना दबा दिय...

ਇਕ ਵਾਰ ਦਾ ਵਾਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭੁੱਚੋਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਕ ਨਿਵਾਸੀ ਪਰਦੇਸ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਪਿੰਡ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਉੇਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸਵਰਗਵਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।  ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਦਾਹ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।   ਉਸਨੇ ਬਾਬਾ ਜੀ (ਹਜ਼ੂਰ ਬਾਬਾ ਮਹਾਂ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ, ਭੁੱਚੋਂ ਕਲਾਂ ਵਾਲੇ) ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਝਾੜੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘ ਗਏ।   ਇਕ ਦਿਨ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ-  ਕੁਝ ਮੰਗ ਲੈ ਜੋ ਮੰਗਣਾ ਹੈ।   ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਰੋਂਦਿਆਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ-  ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਸਵਰਗਵਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਧਨ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਜਿਹੜਾ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।  ਮਿਹਰਬਾਨ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ- ਜਾਹ, ਉੱਥੇ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਤੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਪੁੱਛ ਲਵੀਂ।   ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸਚਮੁੱਚ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਥਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਬੀਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਧਨ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਦਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।  ਬਾਬਾ...

  ਗੁਰਮੁਖਿ ਅੰਤਰਿ ਸਹਜੁ ਹੈ ਮਨੁ ਚੜਿਆ ਦਸਵੈ ਆਕਾਸਿ ॥ ਤਿਥੈ ਊਂਘ ਨ ਭੁਖ ਹੈ ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਸੁਖ ਵਾਸੁ ॥ ਨਾਨਕ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਵਿਆਪਤ ਨਹੀ ਜਿਥੈ ਆਤਮ ਰਾਮ ਪ੍ਰਗਾਸੁ ॥ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਗ 1414 ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸਹਿਜ ਅਵਸਥਾ ਵਾਲੇ ਗੁਰਮੁਖ ਦੀਆਂ ਆਤਮਕ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਫੁਰਮਾਇਆ ਹੈ ਕਿ- ਗੁਰਮੁਖ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਵਿਸਮਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰਮੁਖ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸਤਾਉਂਦੀ। ਜੀਵ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰੂਪੀ ਫੁਹਾਰ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਡੁਲਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ ਜਿਹੜੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਰੂਹਾਨੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਸੱਚੇ ਸੰਤ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦੇ ਅਨੰਦ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਤਮ ਰੱਬ ਦੇ ਨੂਰ ਨਾਲ ਖਿੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਇਕ ਰੂਪ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੀਂਦ ਤੇ ਭੁੱਖ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਇਕ-ਰੂਪ ਹੋਏ ਗੁਰਮੁੱਖ ਵੀ ਇਸੇ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ ਪੋਂਹਦਾ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਗੁਰਮੁਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਤਮੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨੂਰ ਨਾਲ ਵਿਸਮਾਦ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵਿਆਪਦਾ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਸ...

गुरमुखि अंतरि सहजु है मनु चड़िआ दसवै आकासि ॥ तिथै ऊंघ न भुख है हरि अमृत नामु सुख वासु ॥ नानक दुखु सुखु विआपत नही जिथै आतम राम प्रगासु ॥ श्री गुरु ग्रंथ साहिब, अंग 1414 गुरु अमरदास जी ने गुरमुख की सहज अवस्था वाली आत्मिक अवस्थाओं के बारे बतलाया है। उनके अनुसार-  गुरमुख सहज संतुलन एवं परम शांति में रहते हैं। इस अवस्था में नींद व भूख नहीं सताती। जीव प्रभु के नाम की अमृत-फुहार में नित्य भीगता रहता है। गुरमुख प्रभु-कृपा के मण्डल में रहता है। उस गुरमुख को दुःख-सुख प्रभावित नहीं करते जिस की आत्मा सदैव आध्यात्मिक आभा से प्रफुल्लित रहती है। एक सच्चे संत की आत्मा ‘अमृत नाम’ के आनंद से जुड़ी रहती है, उनकी आत्मा प्रभु की आभा से खिली होती है। वह प्रभु में सदा के लिए लीन हो जाती है। जिस प्रकार प्रभु नींद व भूख से ऊपर है, उसी तरह इस के साथ एकरूप हुआ गुरमुख भी इसी अवस्था में रहता है। प्रभु दुःख-सुख से परे है। इसी तरह उस में लीन वह गुरमुख, जिस की आत्मा में अलौकिक प्रकाश हो चुका हो, सतत आनंद की अवस्था में रहता है। उसको कोई दुःख-सुख व्याकुल नहीं करता। प्रभु में सदा के लिए लीन, सच्चे व पूर्ण भक्त, शारीरि...

  पोथी परमेसर का थानु ॥ साधसंगि गावहि गुण गोबिंद पूरन ब्रहम गिआनु ॥ श्री गुरु ग्रंथ साहिब, अंग 1226 इस अमृतबाणी के विषय में बाबा नंद सिंह साहब किस तरह स्पष्ट कर रहे हैं-  अमृतबाणी तो पहले से ही निरंकार थी।  अमृतबाणी अब भी निरंकार है।  श्री गुरु नानक देव जी ने अम्रित बाणी के द्वारा ही उपदेश किया।  वह ज्योति श्री गुरु अगंद देव जी में अवतरित हुई। उपदेश बाणी के द्वारा होता रहा।  तीसरी पातशाही श्री गुरु अमरदास जी गद्दी पर विराजित हुए, उपदेश उसी तरह जारी रहा।  इसी तरह श्री गुरु ग्रंथ साहिब जी गद्दी पर विराजमान हुए, उपदेश बाणी के द्वारा हो रहा है।  गुरुमुखों के लिए वही गुरु जी बैठे बाणी के द्वारा उपदेश कर रहे हैं।  मूर्ख व्यक्ति के लिए अंतर है, ज्ञानी के लिए बाणी प्रत्यक्ष गुरु है।  श्री गुरु ग्रंथ साहिब गद्दी पर विराजमान हैं, उपदेश बाणी के द्वारा हो रहा है।  गुरुमुखों के लिए कोई अंतर नहीं है।  भिन्नता हमारी दृष्टि में है, हमें अपनी दृष्टि पक्की करनी है। बाबा नंद सिंह जी महाराज बाबा नंद सिंह साहिब इस तरह स्पष्ट करते हुए फरमाते हैं- ...

ਪੋਥੀ ਪਰਮੇਸਰ ਕਾ ਥਾਨੁ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਗਾਵਹਿ ਗੁਣ ਗੋਬਿੰਦ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੁ॥ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਗ 1226 ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਫਿਰ ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਪਹਿਲੋਂ ਵੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਸੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਹੁਣ ਵੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਹੈ।  ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ।  ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਸਾਹਿਬ ਉਸੇ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।  ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ, ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।  ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਉਸੇ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ, ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਗੁਰਮੁਖ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਗੁਰੂ ਬੈਠਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।  ਪ੍ਰਤੱਖ ਗੁਰੂ ਹੈ। ਪਰ ਮੂਰਖ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈ।  ਗੁਰਮੁਖੋ ! ਗੁਰਮੁਖੋ ! ਸਾਡੀ ਭਾਵਨਾ ਮੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਭਾਵਨਾ ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ- ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ... ਇਹ ਸਰੂਪ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨੇ ਖੁਦ ਧਾਰਿਆ ਹੈ, ਆਪ ਧਾਰਿਆ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ- ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਚਾਰ ਸਰੂਪ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਹ...