Posts

Showing posts from June, 2026

सिक्ख की करनी ही सबसे बड़ा चमत्कार है।

Image
पिताजी ने बहुत ही अनमोल और दुर्लभ दो-तीन चीजें बताईं- पहली, सिक्ख कभी शक्ति का इस्तेमाल नहीं करता। भाई मतिदास जी साहिब के चरणों में बैठे हैं। कैद में भाई मतिदास जी ने साहिब के चरणों में विनती की कि- सच्चे पातशाह,  जिस प्रकार का दुःख और कष्ट यह यहाँ पर दे रहें हैं, मुझे आज्ञा दें, मैं लाहौर और दिल्ली की ईंट से ईंट बजा दूँगा। गुरु तेग बहादुर साहिब ने भाई मतिदास जी की ओर देखा और फ़रमाया- मतिदास को यह शक्ति कहां से प्राप्त की है? मतिदास जी ने विनय की- सच्चे पातशाह, एक दिन आपने गनेरियाँ (गन्ने के छोटे टुकड़े ) चूस कर फेंकी थी। मेरे हृदय में ऐसा वैराग्य आया, मन में आपके इस प्रेम रस को चखने की इच्छा हुई। आपकी चूसी हुई गनेरियाँ उठाईं और बड़े प्रेम से उस सीत प्रसाद को ग्रहण किया। एक दम के लिए ऐसा लगा जैसे कपाट खुल गए हों। एक महान शक्ति अंदर प्रवेश कर गई हो। साहिब मुस्कुराए और कहने लगे- मतिदास, जिस ने गनेरियाँ चूस के फेंकी थी, यह शक्ति उस के पास नहीं है? भाई मतिदास जी हाथ जोड़कर खड़े हो गए। साहिब उस समय अपने केशों में कंघा  कर रहे थे। उन्होंने कंघा दिखाया है। उन्होंने इशारा समझ लिया कि उ...

ਸਿੱਖ ਦੀ ਕਰਨੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਰਾਮਾਤ ਹੈ।

Image
ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਦੋ ਤਿੰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬੜੀਆਂ ਹੀ ਅਨਮੋਲ, ਦੁਰਲੱਭ ਦਸੀਆਂ- ਪਹਿਲੀ,ਸਿੱਖ ਕਦੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਭਾਈ ਮਤੀਦਾਸ ਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਕੈਦ ਦੇ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਮਤੀਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ- ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਸ਼ਟ ਇੱਥੇ ਇਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਇੱਕ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਦਿਓ, ਆਗਿਆ ਬਖਸ਼ ਦਿਓ,ਮੈਂ' ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇੱਟ ਨਾਲ ਇੱਟ ਵਜਾ ਦਿਆਂਗਾ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਜੀ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ ਫੁਰਮਾਉਂਣ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ- ਮਤੀਦਾਸ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿੱਥੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ? ਮਤੀਦਾਸ ਜੀ ਅੱਗੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ- ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਗੰਨੇਰੀਆਂ ਚੂਪ ਕੇ ਸੁੱਟੀਆਂ ਸਨ। ਐਸਾ ਦਿੱਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੈਰਾਗ ਆਇਆ, ਜੀਅ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸ ਨੂੰ ਚਖਾਂ, ਉਹ ਚੂਪੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੰਨੇਰੀਆਂ ਚੁੱਕੀਆਂ ਅਤੇ ਬੜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉਹ ਸੀਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਛਕਿਆ। ਦੁਬਾਰਾ ਚੂਪੀਆਂ ਇੱਕ ਦਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਪਾਟ ਖੁੱਲ ਗਏ ਹਨ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ ਹੈ। ਸਾਹਿਬ ਮੁਸਕਰਾ ਪਏ ਹਨ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ- ਮਤੀਦਾਸ, ਜਿਸ ਨੇ ਗੰਨੇਰੀਆਂ ਚੂਪ ਕੇ ਸੁੱਟੀਆਂ ਸੀ, ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਭਾਈ ਮਤੀਦਾਸ ਜੀ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ। ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਕੰਘਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੰਘਾ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ਼ਾਰਾ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਆਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਰਿਆ ਜਾ...

ऋद्धियाँ और सिद्धियाँ

Image
  ऋद्धियाँ-सिद्धियाँ एक संपूर्ण संत के चरणों की धूलि छानती फिरती है ।  किंतु अपने आप को संत कहलाने वाले बहुत से ऐसे होते है जो इन ऋद्धियों-सिद्धियों (सफलता और संपूर्णता की शक्तियों) को प्राप्त करने के लिए इनके पीछे भागते फिरते हैं। ऐसे वेषधारी संत ऋद्धियों-सिद्धियों की शक्तियों को प्राप्त करने के लिए इनसे सम्बद्ध देवियों की पूजा करते हैं। उन्हें नाम, प्रसिद्धि और बहुत से सेवकों की कामना  हो ती  है। जबकि परमात्मा के चरण-कमलों में लीन एक पूर्ण और सच्चे संत के पास इन सबके प्रति आँख उठाकर देखने की फुर्सत भी नही होती।  ऋद्धि-सिद्धि की ये देवियाँ बहुत ही विनम्रता और श्रद्धा से परमात्मा द्वारा प्रदान किए जाने वाले उस पल की प्रतीक्षा में रहती हैं जब वे ऐसे पूर्ण संत की सेवा का अवसर पा सकें। एक सच्चे प्रेमी व सच्चे संपूर्ण त्यागी संत और सांसारिक के बीच यही एक उल्लेखनीय अंतर है। ऋद्धि-सिद्धि की शक्तियों के भूखे ये वेषधारी संत स्वयं अपना महत्त्व और प्रसिद्धि बढ़ाने के चक्करों में आसानी से उलझ जाते हैं। दूसरे लोगों को प्रभावित  करने  और  उन्हें  अपने...

ਰਿੱਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀਆਂ

Image
  ਇਕ ਪੂਰਨ ਸੰਤ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿੱਧੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਰੁਲਦੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ ਹਨ।  ਪ੍ਰੰਤੂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਤ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿੱਧੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ (ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਨੱਸੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਭੇਖੀ ਸੰਤ ਰਿੱਧੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਾਂ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਲਈ ਤਾਂਘਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਕਿ ਇਕ ਪੂਰਨ ਸੱਚੇ ਸੰਤ ਨੂੰ ਜਿਹੜਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਚਰਨ ਕਮਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਪਾਸ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਲਈ ਵਕਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।  ਇਹ ਦੇਵੀਆਂ ਨਿਮਰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਪਰਦਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਲ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਐਸੇ ਪੂਰਨ ਤਿਆਗੀ ਸੰਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਕ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਤਿਆਗੀ ਸੰਤ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਸੰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਕ ਅਹਿਮ ਵਰਣਨਯੋਗ ਅੰਤਰ ਹੈ। ਰਿੱਧੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਭੁੱਖੇ ਸੰਤ ਆਪ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਲਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤਾਂ ਆਪ ਮਾਇਆ ਦੀਆਂ ਹਥਕੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਕੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤਾਂ ਆਪ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੇ ਮ...